Sözlük
Tohum ve mısır sözlüğü
Çeşit föylerinde ve tohum seçerken karşılaşılan terimlerin ne anlama geldiği ve neden önemli olduğu.
A
Ana ürün ve ikinci ürün ekimi
Ana ürün ekimi, tarlanın o sezondaki asıl ürünü olarak ilkbaharda yapılan ekimdir; ikinci ürün ekimi ise aynı yıl başka bir ürünün, çoğunlukla hububatın, hasadından sonra yapılır.
At dişi dane
At dişi dane, tepesinde belirgin bir çöküntü bulunan ve kuruduğunda at dişine benzeyen mısır dane tipidir.
B
Bin dane ağırlığı
Bin dane ağırlığı, 1.000 adet danenin gram cinsinden ağırlığıdır ve danenin iriliğini ve doluluğunu gösterir.
Bitki sıklığı
Bitki sıklığı (bitki yoğunluğu), birim alanda yetişen bitki sayısıdır ve genellikle bitki/dekar ya da bitki/hektar olarak ifade edilir.
C
Camsı dane
Camsı dane (sert dane), dış kısmı sert ve parlak camsı nişastadan oluşan, yuvarlak tepeli mısır dane tipidir.
CRM (karşılaştırmalı göreli olgunluk)
CRM (Comparative Relative Maturity), bir mısır hibritinin olgunluğunu bilinen standart hibritlerle karşılaştırarak gün birimiyle ifade eden göreli bir değerdir.
Ç
Çimlenme ve çıkış gücü
Çimlenme, tohumun su alıp kökçük ve sürgün çıkarmasıdır; çıkış gücü ise çimlenen tohumun toprak yüzeyine hızlı ve güçlü biçimde ulaşabilme yeteneğidir.
D
Danelik mısır
Danelik mısır, olgunlaşan danesi için yetiştirilen ve daneleri yeterince kuruduktan sonra biçerdöverle harmanlanan mısırdır.
E
Ekim sıklığı
Ekim sıklığı, tohumların sıra üzerinde birbirinden ve sıraların birbirinden ne kadar aralıkla ekileceğini gösterir; mısırda sıra üzeri ve sıra arası mesafe olarak santimetreyle verilir.
F
FAO olgunluk grubu
FAO olgunluk grubu, mısır çeşitlerini olgunlaşmak için ihtiyaç duydukları süreye göre sınıflandıran sayısal bir ölçektir; numara büyüdükçe çeşit daha geç olgunlaşır.
Fizyolojik olum (siyah tabaka)
Fizyolojik olum, mısır danesinin en yüksek kuru madde birikimine ulaştığı ve dane tabanında siyah tabakanın oluştuğu gelişme dönemidir.
H
Hektolitre ağırlığı
Hektolitre ağırlığı, 100 litrelik hacmi dolduran danenin kilogram cinsinden ağırlığıdır (kg/hl) ve danenin yoğunluğunu gösterir.
Hibrit tohum
Hibrit tohum, genetik olarak farklı iki ebeveyn hattın kontrollü melezlenmesiyle elde edilen birinci kuşak (F1) tohumdur.
K
Koçan sıra sayısı ve sıradaki dane sayısı
Koçan sıra sayısı, koçanın çevresi boyunca dizilen dane sıralarının sayısıdır; sıradaki dane sayısı ise bir sırada dipten uca kadar bulunan dane adedidir.
Koçan ucu dolgusu
Koçan ucu dolgusu, danelerin koçanın dibinden en ucuna kadar ne ölçüde bağlanıp dolduğunu tanımlar.
Kuraklık toleransı
Kuraklık toleransı, bitkinin su kısıtı altında büyümesini ve verimini diğer çeşitlere göre daha iyi koruyabilme yeteneğidir.
Kuru madde (KM)
Kuru madde, bir yem ya da bitki örneğinden suyun tamamı uzaklaştırıldıktan sonra kalan kısımdır ve genellikle yüzde olarak ifade edilir.
Kuruma hızı (dry-down)
Kuruma hızı (dry-down), mısır danesinin fizyolojik olumdan sonra tarlada nem kaybetme hızıdır.
N
Nişasta oranı
Nişasta oranı, dane ya da yemin içerdiği nişastanın ağırlıkça yüzdesidir; mısırda enerjinin temel kaynağıdır.
S
Silajlık mısır
Silajlık mısır, bitkinin tamamı (sap, yaprak ve koçan) doğranıp havasız ortamda fermente edilerek hayvan yemi olarak saklanmak üzere yetiştirilen mısırdır.
Stay-green (yeşil kalma)
Stay-green (yeşil kalma), bitkinin dane doldurma ve olgunlaşma döneminde yaprak ve saplarını daha uzun süre yeşil ve fotosentetik olarak etkin tutabilme özelliğidir.
Y
Yağlık ayçiçeği
Yağlık ayçiçeği, tohumundan yağ elde etmek için yetiştirilen ayçiçeği tipidir; çerezlik ayçiçeğinden daha küçük, ince kabuklu ve yağ oranı yüksek tohumlarıyla ayrılır.
Yatmaya dayanıklılık
Yatmaya dayanıklılık, mısır bitkisinin rüzgâr, yağış ya da sap zayıflığı nedeniyle eğilip devrilmeye (yatmaya) karşı dik durabilme yeteneğidir.
Yemlik arpa
Yemlik arpa, danesi hayvan yemi olarak kullanılmak üzere yetiştirilen arpadır; maltlık arpadan kullanım amacı ve kalite ölçütleriyle ayrılır.
Yonca
Yonca (Medicago sativa), birkaç yıl aynı tarlada kalıp yılda birden fazla biçim verebilen, proteince zengin, çok yıllık baklagil yem bitkisidir.
